✍ ታደሰ ሞጎስ | ኢትዮጵያ አውታር | ሰላቢ እጆች
በመሬት ታሪክ መዘክር ሰሌዳ ላይ፣ አንዳንድ ቀናት ተራ የሰዓት እጆች መለኪያ ሳይሆኑ የኢነርጂ እና የታላቅ Gravitational Mass ማዕከሎች ሆነው ይጻፋሉ። በተለይም የነሐሴ ወር በከባድ ክረምት ተጠቅልሎ፣ የሸዋን አድማስ በሰማያዊ ጥቁር ደመናዎች በሸፈነበት፣ ከባድ ዝናብ የማያቋርጥ ዜማውን በሚያሰማበት እና ተራራዎችንና ሸለቆዎችን በሚያስደነግጥ ጭጋግ በተዋጠበት በዚያ አስደናቂ የለሰለሰ ማለዳ፤ ታህሳስ 12 ቀን 1836 ዓ/ም በአንጎለል ኪዳነ ምህረት እንደ መብረቅ ባርቆ ወጋገኑ ያልጠፋው ያ የሕይወት ብልጭታ፣ የኢትዮጵያን የጂኦፖለቲካል ኳንተም ሁኔታ ለዘላለም የሚቀይር ታሪካዊ አውሎ ነፋስ እንደሚሆን ማንም የወቅቱ Physicist ወይም ፈላስፋ ሊገምት አልቻለም ነበር።
ያ በብርድና በዝናብ የታጀበ አነስተኛ የሕጻን ልጅ ጩኸት፣ የሀገሪቱን የስበት ኃይል (Gravitational Mass) ወደር በሌለው መልኩ በማሳደግ፣ መላውን የተበታተነ ሕዝብ በአንድ ኃያል መግነጢሳዊ መስክ ውስጥ የሰበሰበ ግዙፍ ታሪካዊ ክስተት ነበር።
በወቅቱ በዙሪያው የነበረው ተፈጥሮ ገና ድንግልናውን የጠበቀ፣ የደጋው አየር በንጹህ ጭጋግና በለሆሳስ በሚነገሩ የዘመናት ምስጢሮች የተሞላ ነበር እንጂ፣ ከንጉሠ ነገሥቱ ዘመን በኋላ መሬቱን የሚጋርዱት ያን ጊዜ ገና በህልምም ያልነበሩ የባሕር ዛፍ ሐረጎች በሰማይ ስር አልቆሙም ነበር። ያቺ ሰዓት የትውልድ ኳንተም ዝላይ የተደረገባት፣ የሀገርን የሉዓላዊነት ሞገድ በአዲስ ኪነቲክ ኢነርጂ ለመሙላት የተሰላች የመጀመሪያዋ የሰዓት ቀመር ነች።
ጊዜ እየገፋ፣ የሰዓቱ ፔንዱለም ወደ ፊት ሲጓዝ፣ ያ ሕፃን አዕምሮ የዘመኑን ግዙፍ ማዕበል የሚቋቋም ታላቅ የኃይል እኩልታ ይዞ አደገ። በዓለም ታሪክ መድረክ ላይ የናፖሊዮንን ስልት፣ የሊንከንን የአንድነት ጽናት እና የጃፓኑን አጼ መጂ የዘመናዊነት እይታ በአንድ አካልና አዕምሮ የያዘ ታላቅ መሪ እየተፈጠረ መጣ። በ19ኛው መቶ ክፍለ ዘመን መገባደጃ ላይ የምዕራባውያን ቅኝ ግዛት አውሎ ነፋስ መላውን ዓለም እንደ እሳት እየተካለለ ባለበት ወቅት፣ እርሱ ግን የሀገርን የጅምላ ስበት በመጨመር መላውን የተበታተነ ሕዝብ በአንድ ጠንካራ መግነጢሳዊ መስክ ውስጥ ማሰባሰብ ጀመረ። ልክ አብርሃም ሊንከን የተሰባበረውን አሜሪካዊ ሕብረት በፖለቲካዊ ጽናት እንዳቀናው ሁሉ፣ እርሱም የተበታተኑ አውራጃዎችን በአንድ ኃያል የሉዓላዊነት ሞገድ ስር እንደ ማግኔት አያያዘ።
ነገር ግን የዚህ ታላቅ መሪ ጉዞ ከዙፋን ጋር ሲተዋወቅ፣ የጂኦግራፊው መልክ መለወጥ ጀመረ። ወደ ንግሥና መንበር ከፍ ብሎ፣ በወቅቱ ገና ባዶና ዱር በነበረው፣ አየሩ ቀዝቃዛና ታሪክ አዘል በሆነው በኢንጦጦ ከፍተኛ ተራራ ላይ የከተመበት ጊዜ መጣ። ከዚህ ከፍታ ላይ ሆኖ መላውን አገር መቃኘት ጀመረ፤ በዚያም ወቅት ነበር ያን ጊዜ ገና ወደ ሀገር ውስጥ የገቡት አዳዲስ እፅዋትና የባሕር ዛፍ ችግኞች ተራራውንና አካባቢውን ማልበስ የጀመሩት። ኢንጦጦ የእርሱ የሉዓላዊነት ላብራቶሪ ሆነ። ፈረስና በቅሎ ብቻ በነበረበት ዘመን፣ የቴሌፎን ድምፅ ማዕበልን፣ የባቡር ሃዲድ ሃሳብን እና የአውሮፓን የዲፕሎማሲ ኳንተም ሜካኒክስ በአዕምሮአቸው ያሰሉ ሩቅ አሳቢ ነበሩ። እሱ ያየው የወደፊት ዕጣ ፈንታ ከወቅቱ የቴክኖሎጂ አቅም በላይ የርቀት እይታ የነበረው፣ አሁንም ድረስ በሶሺዮሎጂ እና በፖለቲካል ሳይንስ ሊተነተን የሚችል ጥልቅ ማህበራዊ ቅንብር ነው።
በዙሪያው ያለው ዓለም በአጥፊ ጨረር እየተቃጠለ ሳለ፣ እርሱ ግን የጊዜን ፍጥነት እና የርቀትን ማነቆ ለመስበር የሞከረ የኢንጂነሪንግ አዕምሮ ባለቤት ሆኖ ሰራ። እናም አድዋ ሲመጣ... አድዋ የፊዚክስ ህግጋት የተገለበጡበት፣ የሀገር ፍቅር ጅምላ ጥንካሬ ከዘመናዊ የጦር መሳሪያዎች ኪነቲክ ኢነርጂ ጋር ተጋጭቶ ድልን ያፈራበት የታሪክ መዘክር ሆነ። በዚያች ዕለት፣ የጥቁር ህዝቦች የነፃነት ሞገድ በድል ተደመደመ። የጦር ሜዳው የፊዚክስ ቀመር ነበር፤ የቁጥር ብዛት ሳይሆን፣ የስትራቴጂ እና የሞራል እልህ ሚዛኑን ወደ ተቃራኒው ጫፍ አዞረው። ዛሬ የዘመናት ርቀት ምንም ያህል ቢጓዝ፣ እሱ የዘራው የሉዓላዊነት እህል እንደ ቋሚ ሞገድ በኢትዮጵያ ሰማይ ስር ይንፀባረቃል። ታሪክ ሰውን ብቻ አይዘክርም፤ የሰውን አዕምሮ ከዘመን ጋር ያስተሳሰረውን ታላቅ የፍልስፍና እና የሳይንስ ጥምረት ይለካል።
እኚህ ማለት የዚህን ሕዝብ ታሪክ በአዲስ የኳንተም ቀመር የቀረጹት፣ በዘመናቸው የብረትና የመንፈስ ኃይልን አስተባብረው የኢትዮጵያን ነፃነትና ክብር በአፅናፈ ዓለም መዝገብ ላይ በደማቅ ያሰፈሩት ታላቁ ዳግማዊ አጼ ምኒልክ ናቸው።
ዛሬ፣ የዘመናት ፔንዱለም ወደ ኋላ ተመልሶ ያን ታሪካዊ የልደት ሰዓት ሲያስታውስ፤ ነሐሴ 12 ቀን 1836 ዓ.ም. በአንጎለል ኪዳነ ምህረት የተሰነጠቀው ያ የሕይወት ብልጭታ ዛሬም በኢትዮጵያ ሰማይ ስር እንደ ቋሚ ሞገድ ይንፀባረቃል። የጊዜና የርቀት ማነቆን ሰብሮ ሀገርን በአንድ የሉዓላዊነት መግነጢሳዊ መስክ ያቀናው ያ የሩቅ አሳቢ አዕምሮ፣ ከዕለት ተዕለት የሰዓት እጆች በላይ በታላቅ የድልና የነፃነት ፍልስፍና ታትሞ በትውልድ ልብ ውስጥ ይኖራል። ዛሬ የልደቱ ዕለት ሲታወስ፣ ያ የሰራው ታላቅ የታሪክ እኩልታ እና የዘመናዊነት መሰረት አሁንም በህዋ ውስጥ እየተጓዘ የነገን ትውልድ ያንጸባርቃል፤ ስሙም በመዝገበ አጽናፈ ዓለም ውስጥ የማይረሳ የዘላለም አሻራ ሆኖ ይዘለቃል።
Blogger Comment
Facebook Comment