የአዲስ ዓመት ዕለት መፈለጊያ ቀመር

✍ ዘርአዳዊት ዘ-ኢትዮጵያ | ኢትዮጵያ አውታር | ሰላቢ እጆች 

የዘመናት መባቻ (የዓመቱ መነሻ ወንጌላዊ) የሚሰላው የዓለምን ዕድሜ (ዓመተ ዓለም) ለአራት በማካፈል በሚገኘው ቀሪ ቁጥር ላይ ተመስርቶ ነው። በጥንታዊው የኢትዮጵያ የባሕረ ሐሳብ ስሌት መሠረት፣ ዘመናት በአራቱ ወንጌላውያን ስም የተሰየሙ ሲሆን እያንዳንዱ ወንጌላዊ የራሱ የሆነ የሂሳብ ቀሪ ቁጥር (coefficient) አለው።

የወንጌላውያን ዘመን አወሳሰን ስሌትና ደንቦች የሚከተሉት ናቸው፦

1. የወንጌላውያን ተራ ቁጥር (ቀሪ ቁጥር)

ዓመተ ዓለም ለአራት (4) ሲካፈል የሚቀረው ቁጥር ዓመቱ የማን ወንጌላዊ ዘመን እንደሆነ ይወስናል፦

ቀሪ 1 ከሆነ፦ ዘመኑ ዘመነ ማቴዎስ ይባላል።

ቀሪ 2 ከሆነ፦ ዘመኑ ዘመነ ማርቆስ ይባላል።

ቀሪ 3 ከሆነ፦ ዘመኑ ዘመነ ሉቃስ ይባላል።

ቀሪ 0 (ልሙጥ) ከሆነ፦ ዘመኑ ዘመነ ዮሐንስ ይባላል (በዚህ ዓመት ጳጉሜ 6 ትሆናለች)።

2. የዘመነ ወንጌላውያን የሒሳብ አሰራር ምሳሌ

ለአብነት ያህል አሁን ያለንበትን የ2019 ዓ.ም. (የኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር) ወንጌላዊ እንዴት እንደሚሰላ እንይ፡

ዓመተ ዓለምን መፈለግ፦ የዘመኑን ዓመተ ምሕረት (2019) ከጥንታዊው የዓለም ፍጥረት ዘመን (5500) ጋር መደመር።

2019 + 5500 = 7519 (ዓመተ ዓለም)

ለአራት ማካፈል፦ የተገኘውን ዓመተ ዓለም ለ 4 ማካፈል እና ቀሪውን ማየት።

7519 ÷ 4 = 1879 ደርሶ ቀሪው 3 ይሆናል።

ውጤት፦ ቀሪው 3 ስለሆነ፣ የ2019 ዓ.ም. ዘመነ ሉቃስ ይሆናል ማለት ነው።

3. የወንጌላውያን ዑደት ባህሪ

ዘመነ ዮሐንስ (ራብዒት)፦ ይህ ዓመት ጳጉሜ 6 የምትሆንበት የላህይ (Leap Year) ዓመት ነው።

የዘመን መለወጫ ሽግግር፦ ከዘመነ ዮሐንስ ወደ ዘመነ ማቴዎስ በሚደረገው ሽግግር ወቅት የአዲስ ዓመት በዓል (መስከረም 1) ከወትሮው በተለየ ሁኔታ መስከረም 2 ቀን ይከበራል። ይህም የሚሆነው የጳጉሜ 6 ቀናት የዕለታትን መደጋገም ስለሚቀይሩት ነው።

ይህ የወንጌላውያን ዑደት በየአራት ዓመቱ ያለማቋረጥ የሚሽከረከር ጥንታዊና ሳይንሳዊ የዘመን መለኪያ ዘዴ ነው።

የዘመናት መባቻ ስሌትን ከተረዳን፣ በመቀጠል የትኛውን ማየት ይፈልጋሉ?

የዕለታት መባቻ (መስከረም 1 ቀን ምን ዕለት - ሰኞ፣ ማክሰኞ... - እንደሚውል) እንዴት እንደሚሰላ ማወቅ?

የጥንቱ የዘመን መቆጣጠሪያ ቁጥሮች (ጥንተ ዮን እና ጥንተ ዕለት) ምን እንደሆኑ ማየት?

የአዲስ ዓመት መባቻ (መስከረም 1 ቀን) ምን ዕለት እንደሚውል በጥንታዊው የባሕረ ሐሳብ ስሌት ለመወሰን ዓመተ ዓለምን እና የወንጌላውያንን ማዕከላዊ ቁጥር (ጥንተ ዮን) መሠረት ያደረገ የሒሳብ ቀመር ጥቅም ላይ ይውላል።

መስከረም 1 የሚውልበትን ዕለት ለማግኘት የሚከተሉትን ደረጃዎች ይከተሉ፡

1. የዕለታት መቁጠሪያ ቁጥሮች (ቁጥራዊ እሴት)

በባሕረ ሐሳብ ስሌት ለእያንዳንዱ የሳምንት ዕለት የራሱ መለያ ቁጥር ተሰጥቶታል፡

1 = ማክሰኞ

2 = ረቡዕ

3 = ሐሙስ

4 = አርብ

5 = ቅዳሜ

6 = እሑድ

7 ወይም 0 = ሰኞ

(ማሳሰቢያ፡ ጥንተ ዕለት ወይም መጀመሪያ ፍጥረት የተጀመረው ማክሰኞ ዕለት ነው በሚለው መሠረት 1 ቁጥር ለማክሰኞ ተሰጥቷል)።

2. የአዲስ ዓመት ዕለት መፈለጊያ ቀመር

ቀመር፡ (ዓመተ ዓለም + አበቅቴው/ወንጌላዊው ማካፈያ ድምር) ÷ 7 = ቀሪው የዕለቱ መለያ ይሆናል።

ይህንን በቀላሉ ለመስራት፡

ዓመተ ዓለምን ይፈልጉ (ዓመተ ምሕረት + 5500)።

ዓመተ ዓለምን ለ 4 ያካፍሉ (ያለ ቀሪው የተገኘውን ጥቅል ድምር ይውሰዱ)።

ዓመተ ዓለምን እና የተገኘውን ጥቅል ቁጥር አንድ ላይ ይደምሩ።

የተገኘውን አጠቃላይ ድምር ለ 7 ያካፍሉ።

ቀሪውን ቁጥር ከላይ ካለው የዕለታት መቁጠሪያ ቁጥር ጋር ያገናኙ።

3. የ 2019 ዓ.ም. (የመጪው አዲስ ዓመት) ተግባራዊ ምሳሌ

መጪው የ2019 ዓ.ም. መስከረም 1 ምን ዕለት እንደሚውል አብረን እንስላ፡

ዓመተ ዓለም = 2019 + 5500 = 7519

የላህይ (ፈንታ) ማውጫ = 7519 ÷ 4 = 1879 (ቀሪውን 3 እንተዋዋለን፣ ሙሉ ቁጥሩን ብቻ እንወስዳለን)።

አጠቃላይ ድምር = 7519 + 1879 = 9398

ለ 7 ማካፈል = 9398 ÷ 7 = 1342 ደርሶ ቀሪው 4 ይሆናል።

ውጤት = በዕለታት መቁጠሪያ መሠረት 4 ቁጥር "ዓርብ" ነው። ስለዚህ የ2019 ዓ.ም. መስከረም 1 ቀን የሚውለው ዓርብ ዕለት ይሆናል።

Share on Facebook Share on Twitter Share on Google Plus

ስለ የተለጠፈበት ቀን